Hukum Sumpah & Tanggung Jawab Lisan


Hukum Sumpah & Tanggung Jawab Lisan

Tafsir QS Al-Mā’idah Ayat 89


📖 AYAT

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ
وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا عَقَّدتُّمُ الْأَيْمَانَ
فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ
مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ
أَوْ كِسْوَتُهُمْ
أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ
فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ
ذَٰلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمَانِكُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ
وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ
كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ


📖 TERJEMAHAN

“Allah tidak menghukum kalian karena sumpah yang tidak disengaja, tetapi Dia menghukum kalian karena sumpah yang kalian sengaja. Maka kaffarahnya adalah memberi makan sepuluh orang miskin… atau memberi pakaian… atau memerdekakan budak. Jika tidak mampu, maka berpuasa tiga hari. Itulah kaffarah sumpah kalian apabila kalian bersumpah. Dan jagalah sumpah kalian…”


🧭 1. ADA SUMPAH YANG TIDAK DIHUKUM

📖 AYAT

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ


😌 MAKNA

👉 ucapan spontan:

  • “demi Allah” (tanpa niat sumpah)
    👉 tidak berdosa

📚 ULASAN ULAMA

📖 Tafsir Ibnu Katsir
👉 “laghw” = ucapan tanpa kesengajaan


😂 HUMOR 

Mulut cepat 😅
👉 otak belum siap 🤣🤣


🧭 2. SUMPAH SERIUS ADA KONSEKUENSI

📖 AYAT

بِمَا عَقَّدتُّمُ الْأَيْمَانَ


😱 MAKNA

👉 sumpah yang disengaja
👉 wajib ditepati atau ditebus


📖 DALIL

QS An-Nahl: 91

وَأَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّهِ


📖 HADIS

Rasulullah ﷺ bersabda:

مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ فَرَأَى غَيْرَهَا خَيْرًا
فَلْيَأْتِ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَلْيُكَفِّرْ عَنْ يَمِينِهِ

(HR. Bukhari & Muslim)


📚 ULASAN ULAMA

📖 Tafsir Al-Qurthubi
👉 sumpah tidak boleh dijadikan mainan


😂 HUMOR 

Sumpah gampang 😅
👉 tepati susah 🤣🤣


🧭 3. KAFFARAH SUMPAH (SOLUSI SYARIAT)

📖 AYAT

فَكَفَّارَتُهُ…


⚖️ URUTAN KAFFARAH

1️⃣ Memberi makan 10 miskin

👉 standar makanan layak

2️⃣ Memberi pakaian

3️⃣ Memerdekakan budak

4️⃣ Jika tidak mampu → puasa 3 hari


📚 ULASAN ULAMA

📖 Fiqh Sunnah Sayyid Sabiq
👉 ini bentuk rahmat: ada pilihan sesuai kemampuan


😂 HUMOR 

Sumpah sembarangan 😅
👉 dompet yang kena 🤣🤣


🧭 4. JAGA LISAN = JAGA IMAN

📖 AYAT

وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ


😭 MAKNA

👉 jangan sering bersumpah
👉 jangan main-main dengan nama Allah


📖 DALIL

QS Qaf: 18

مَا يَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ


📖 HADIS

Rasulullah ﷺ bersabda:

مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ

(HR. Bukhari & Muslim)


📚 ULASAN ULAMA

📖 Riyadhus Shalihin An-Nawawi
👉 menjaga lisan = inti akhlak


😂 HUMOR 

Kalau diam 😅
👉 aman

Kalau bicara 🤣
👉 kadang masalah 🤣🤣


🧭 5. LISAN BISA MENYELAMATKAN ATAU MENGHANCUR KAN

😨 MAKNA

👉 satu ucapan:

  • bisa masuk surga
  • bisa masuk neraka

📖 HADIS

Rasulullah ﷺ bersabda:

إِنَّ الرَّجُلَ لَيَتَكَلَّمُ بِالْكَلِمَةِ… يَهْوِي بِهَا فِي النَّارِ

(HR. Bukhari)


📚 ULASAN ULAMA

📖 Ihya Ulumuddin Al-Ghazali
👉 dosa lisan paling banyak menjerumuskan manusia


😂 HUMOR 

Jari bisa salah 😅
👉 tapi lisan lebih cepat salah 🤣🤣


🔥 PENUTUP 

Ma’asyiral muslimin…

Ayat ini mengajarkan:

👉 sumpah bukan mainan
👉 lisan harus dijaga
👉 setiap ucapan ada konsekuensi


💥 PERTANYAAN BESAR

Hari ini:

👉 lisan kita membawa pahala?
atau
👉 justru dosa? 😢


😢 RENUNGAN 

  • ucapan kecil bisa besar akibatnya
  • sumpah bisa jadi beban
  • diam kadang lebih selamat

🤲 MUNAJAT 

Ya Allah…

jaga lisan kami…

Ya Allah…

hindarkan kami dari sumpah yang sia-sia…

Ya Allah…

jadikan ucapan kami penuh kebaikan…

Ya Allah…

ampuni dosa lisan kami…

آمين يا رب العالمين 🤲😭✨


📚 KITAB RUJUKAN

  1. Tafsir Ibnu Katsir – makna sumpah
  2. Tafsir Al-Qurthubi – hukum kaffarah
  3. Fiqh Sunnah Sayyid Sabiq – rincian kaffarah
  4. Riyadhus Shalihin An-Nawawi – adab lisan
  5. Ihya Ulumuddin Al-Ghazali – bahaya lisan


Tidak ada komentar